9. Sınıf — Türk Dili ve Edebiyatı

“Sözün İnceliği” temasında ele alınan metinlerde dinlemeyi/izlemeyi yönetebilme

“Sözün İnceliği” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme Okuma

“Sözün İnceliği” temasında ele alınan metinlerde okumayı yönetebilme

“Sözün İnceliği” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme Edebiyat Atölyesi (Anlatma) Konuşma

Söyleyişin inceliğini kullanarak akıcı bir konuşma süreci yönetebilme

Muhatabını ikna etmek için söyleyiş inceliklerine yer veren bir konuşma içeriği oluşturabilme

Muhatabını ikna etmek için söyleyiş inceliklerine yer veren bir konuşmada kural uygulayabilme

Söyleyiş inceliğinin konuşmasına etkisiyle ilgili süreci değerlendirebilme Yazma

Edebî söyleyişin inceliğini yansıtmak için paragraf düzeyindeki bir yazısında süreci yönetebilme

Edebî söyleyişin inceliğini yansıtan metinlerden edindiği söz varlığını kullanarak yazısına içerik oluşturabilme

Edebî söyleyişin inceliğini yansıttığı yazısında kural uygulayabilme

Edebî söyleyişin inceliğini yansıttığı yazısında yazma sürecini değerlendirebilme İçerik Çerçevesi “Sözün İnceliği” temasının içerik çerçevesi şu şekildedir: • Okuma • Yazma • Dinleme/İzleme • Konuşma Okuma becerisinin geliştirilmesi için öncelikle edebî dilin inceliklerini barındıran; estetik değer, imge, sembol gibi ögelerin ön plana çıktığı bir tür olan şiirden hareket edilir. Ayrıca bu tema kapsamında ikinci metin olarak deneme türünde bir metin incelenir. Böylece tema boyunca verilmek istenen edebiyat ile ilgili içerik, farklı türdeki metinlere bağlı olarak sunulur. Yazma becerisinin geliştirilmesinde öğrencilerden tema çerçevesinde okudukları bir şiiri betimleme paragrafı olarak düzenlemeleri istenir. Böylece sözün inceliğinin farklı metin türlerinde yansıtılabileceği görülmüş olur. Ayrıca yazılarda söz varlığının etkili kullanımı göz önünde bulundurulur. Dinleme/izleme becerisinin geliştirilmesinde içerik olarak çok modlu bir metin türü olan mülakat seçilir. Bir sanatçıyla gerçekleştirilen mülakatın incelenmesiyle günlük hayata ilişkin özelliklerin edebî bir dille aktarılması ve edebiyatın gerçeklikle nasıl iç içe geçtiği görülmüş olur. Konuşma becerisinin geliştirilmesinde deneme metinlerinden hareketle bir konuşma etkinliği düzenlenir. Böylece öğrencilerin farklı düşünme tekniklerini kullanarak fikir geliştirmelerine olanak tanınır. Ayrıca temaya ilişkin söz varlığının etkili kullanımı sağlanır. Anahtar Kavramlar açık ve örtük ileti, çağrışım, edebî dil, gerçeklik, günlük dil, hayal gücü, imge, kurmaca,sembol, sürükleyicilik, yaratıcılık Öğrenme Kanıtları (

“Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde dinlemeyi/izlemeyi yönetebilme

“Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme Okuma

“Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde okumayı yönetebilme

“Anlam Arayışı” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme Edebiyat Atölyesi (Anlatma) Konuşma

Konusunu ana düşünce etrafında detaylandırdığı akıcı bir konuşma sürecini yönetebilme

Konusunu ana düşünce etrafında detaylandırdığı konuşma içeriğini oluşturabilme

Konusunu ana düşünce etrafında detaylandırdığı konuşmasında kural uygulayabilme

Konuşmasının içeriğinde kullandığı unsurların konuşmasına olan etkisine yönelik süreci değerlendirebilme Yazma

Konu zenginliği ve çeşitliliğini sağlayan edebî metinlerde yazma sürecini yönetebilme

Yazısını zenginleştirecek içerik oluşturabilme

Konu zenginliği ve çeşitliliğini sağlayan yazısında kural uygulayabilme

Beğeni ve eleştirilerini dile getirdiği yazısına yönelik yazma sürecini değerlendirebilme İçerik Çerçevesi “Anlam Arayışı” temasının içerik çerçevesi şu şekildedir: • Okuma • Konuşma • Dinleme/İzleme • Yazma Okuma becerisinin geliştirilmesi kapsamında öncelikle bir edebî metinde anlamın oluşmasını sağlayan unsurların kavranması için hikâye türünden bir metin incelenir. Ayrıca bu tema kapsamında deneyimleri kişisel bir bakış açısıyla yansıtan anı (hatıra) türünde bir metin ele alınır. Böylece öğrenciler hikâyelerdeki karakter gelişimini, olaylar arasındaki bağlantıları ve kurgusal unsurları anılardaki gerçek yaşam kesitleriyle karşılaştırarak metinleri derinlemesine inceleme fırsatı bulur. Okuma becerilerinin geliştirilmesinde ara metin olarak İstiklal Marşı incelenir. Konuşma becerisinin geliştirilmesi amacıyla öğrencilerden inceledikleri hikâye metninden seçecekleri karakteri tanıtan bir sunum yapmaları istenir. Bu görevle öğrencilerin sözlü iletişim yetenekleri ve yaratıcılıklarının geliştirilmesi hedeflenir. Ayrıca konuşmalarında söz varlığını etkili kullanmaları göz önünde bulundurulur. Dinleme/izleme becerisinin geliştirilmesi için Cumhuriyet Dönemi’nden başlanarak dil ve anlatım bakımından günümüze en yakın özellikleri taşıyan bir şiir metni seçilir. Metindeki ana duygu, örtük ileti, mecaz ve çağrışımlar tespit edilirken şiirin ses ve ritim gibi ahenk unsurlarının metnin anlamına nasıl katkı sağladığı üzerinde durulur. Bu süreç, öğrencilerin eleştirel düşünme yeteneklerini geliştirmelerine, metni farklı açılardan değerlendirebilmelerine ve edebî metinleri derinlemesine anlamlandırabilmelerine katkı sağlar. Yazma becerisinin geliştirilmesi için öğrencilerden dinledikleri/izledikleri şiirin temasına uygun bir şiir yazmaları istenir. Böylece öğrencilerin aynı tema çerçevesinde farklı bir duyuş geliştirmelerine, kendi düşünce ve hayalleriyle yaratıcılıklarını ortaya çıkarmalarına, dili etkili ve güzel kullanmalarına fırsat tanınır. Anahtar Kavramlar açık ileti, ana duygu, ana düşünce, çağrışım, konu, örtük ileti, tema, yardımcı düşünce, yazarın tutumu, yazar-metin ilişkisi, yazma amacı Öğrenme Kanıtları (

“Anlamın Yapı Taşları” temasında ele alınan metinlerde dinleme/izlemeyi yönetebilme

“Anlamın Yapı Taşları” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme

“Anlamın Yapı Taşları” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme Okuma

“Anlamın Yapı Taşları” temasında ele alınan metinlerde okumayı yönetebilme

“Anlamın Yapı Taşları” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme

“Anlamın Yapı Taşları” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme Edebiyat Atölyesi (Anlatma) Konuşma

Edebî metinlerde yapısal inceliklere odaklanan akıcı bir konuşma sürecini yönetebilme

Benzetme, karşılaştırma yaparak yapısal özellikleri ortaya koyduğu bir konuşma içeriği oluşturabilme

Benzetme, karşılaştırma yaparak yapısal özellikleri ortaya koyduğu bir konuşmada kural uygulayabilme

Edebî metinlerdeki yapısal inceliklerin konuşmaya etkisine yönelik süreci değerlendirebilme Yazma

Yapısını incelikle ördüğü bir yazılı anlatım sürecini yönetebilme

Yapısı incelikle örülmüş edebî metinlerden edindiği söz varlığını kullanarak yazısı için içerik oluşturabilme

Yapısını incelikle ördüğü yazısında kural uygulayabilme

Yapısını incelikle ördüğü yazısına yönelik yazma sürecini değerlendirebilme İçerik Çerçevesi “Anlamın Yapı Taşları” temasının içerik çerçevesi şu şekildedir: • Okuma • Konuşma • Dinleme/İzleme • Yazma Okuma becerisinin geliştirilmesi için hikâye türünden bir metin incelenir. İkinci metin, yazarın okurla kurduğu iletişimin ön planda olduğu gezi yazısı türünden seçilir. Ara metin olarak şiir türüne yer verilir. Bu temada her bir metnin kendine özgü yapı unsurlarının neler olduğu, bunların yazma amacına göre nasıl biçimlendiği ve içerik ile yapı arasında nasıl ilişki kurulduğu ele alınır. Konuşma becerisinin geliştirilmesi için öğrencilere, okudukları hikâye ve gezi yazısı metinlerinde inceledikleri mekânları, kendi yaşadıkları çevreyle karşılaştırmalarını sağlayan bir sunum hazırlatılır. Öğrencilerin konuşmalarında temaya ilişkin söz varlığını da etkili kullanmaları göz önünde bulundurulur. Dinleme/izleme becerisinin geliştirilmesi için öğrencilere içerik olarak bir dinleme/izleme metninin yapısal özelliklerini de yansıtmaya uygun nitelikte olan ve Anadolu’nun farklı bölgelerinin zengin kültürel mirası ile duygusal dokusunu anlatan bir belgesel izletilir. Öğrencilerin dinlediği/izlediği belgeseli incelemesi ve okuduğu metinlerdeki yapı unsurlarıyla ilişkilendirmesi sağlanır. Yazma becerisinin geliştirilmesi için öğrencilerden dinledikleri/izledikleri belgeseli bilgi görseline dönüştürmeleri istenir. Böylece metne kendi yorumlarını katıp yapı unsurlarına dikkat ederek yazılı bir anlatım gerçekleştirmeleri amaçlanır. Anahtar Kavramlar ahenk unsurları (ölçü, kafiye, redif, durak, kafiye düzeni vb.), anlatıcı, bakış açısı, bilgi görseli, giriş-gelişme-sonuç, kültürel farkındalık, mekân, nesnellik, olay örgüsü, öznellik, serim-düğüm-çözüm, şahıs kadrosu, zaman Öğrenme Kanıtları (

“Dilin Zenginliği” temasında ele alınan metinlerde dinlemeyi/izlemeyi yönetebilme

“Dilin Zenginliği” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme

“Dilin Zenginliği” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme

“Dilin Zenginliği” temasında ele alınan metinlerde dinleme/izleme sürecini değerlendirebilme Okuma

“Dilin Zenginliği” temasında ele alınan metinlerde okumayı yönetebilme

“Dilin Zenginliği” temasında ele alınan metinlerde anlam oluşturabilme

“Dilin Zenginliği” temasında ele alınan metinleri çözümleyebilme

“Dilin Zenginliği” temasında ele alınan metinlere yönelik okuma sürecini değerlendirebilme Edebiyat Atölyesi (Anlatma) Konuşma

Dilin zenginliğini kullandığı akıcı bir konuşma sürecini yönetebilme

Konusunu dilin zenginliğinden yararlanarak oluşturduğu konuşma içeriğini oluşturabilme

Konusunu dilin zenginliğinden yararlanarak oluşturduğu konuşmasında kural uygulayabilme

Kullandığı dil özelliklerinin konuşmasına etkisine yönelik süreci değerlendirebilme Yazma

Öz yaşam öyküsünü oluşturabilmek için bir yazılı anlatım sürecini yönetebilme

Öz yaşam öyküsünü aktarmak için kendi üslup özelliklerini yansıtan bir yazılı anlatım içeriği oluşturabilme

Öz yaşam öyküsünü aktarmak için kendi üslup özelliklerini yansıtan yazısında kural uygulayabilme

Beğeni ve eleştirilerini dile getirdiği yazısına yönelik yazma sürecini değerlendirebilme İçerik Çerçevesi “Dilin Zenginliği” temasının içerik çerçevesi şu şekildedir: • Okuma • Konuşma • Dinleme/İzleme • Yazma Okuma becerisinin geliştirilmesi için yazarların, dili kullanma biçimleri ve farklı üslup özelliklerinin en belirgin görülebileceği metinlerden biri olan roman seçilmiştir. Ara metin olarak bir tiyatro metninin incelemesi yapılır ve tahlil edilen roman ile özellikleri yönüyle karşılaştırılır. Ayrıca bu tema kapsamında ikinci metin olarak bir eleştiri metni tahlil edilir. Böylece yazarların üslup özelliklerinin farkına varılmasıyla öğrencilerin de kendi özgün üsluplarını keşfetmeleri ve bunu edebiyat atölyesinde oluşturdukları metinlere yansıtması sağlanır. Konuşma becerisinin geliştirilmesinde öğrenciler, tahlil ettiği metinlerden hareketle sosyal medya dilini edebî dilin özellikleri açısından değerlendiren sözlü bir anlatım (sunum) gerçekleştirir. Konuşmada dilin zenginliği temasının doğasına uygun olarak söz varlığının etkili kullanımı göz önünde bulundurulur. Dinleme/izleme becerisinin geliştirilmesinde içerik olarak otobiyografi türü seçilmiştir. Öğrencilerin otobiyografi türündeki bir metne yazarın üslup özelliklerinin ve söz varlığının nasıl yansıyabileceğini fark edebilmesi de amaçlanır. Yazma becerisinin geliştirilmesinde öğrenciler, kendi yaşamlarına odaklanacak ve otobiyografilerini oluşturup yazılı bir anlatım gerçekleştirir. Öğrencilerden temanın doğasına uygun bir biçimde, otobiyografilerini kendi üslup özellikleriyle zenginleştirerek yazmaları istenir. Anahtar Kavramlar anlatım özellikleri (duruluk, akıcılık, yalınlık, özgünlük, tutarlılık vb.), anlatım teknikleri (geriye dönüş, monolog, diyalog vb.), düşünceyi geliştirme yolları (tanımlama, karşılaştırma vb.), edebî dil, öğretici metin, tenkit, üslup Öğrenme Kanıtları (